Wymiana zniszczonej waluty

Co zrobić z podartym banknotem – wymiana zniszczonej waluty

szybka pożyczka

Chyba każdemu zdarzyło się przynajmniej raz w życiu niechcący uszkodzić pieniądze albo dostać w sklepie naderwany lub sklejony taśmą banknot. Zwykle nie zwracamy na to dużej uwagi i puszczamy taką walutę dalej w obieg. Co jednak, jeśli podczas robienia zakupów czy dokonywania opłat kasjer odmówi przyjęcia zapłaty podniszczonym banknotem? Czy ma do tego prawo? Sprawdź, kiedy uszkodzone pieniądze tracą swoją wartość. Gdzie i jak można je wymienić?


Gdzie wymienić zniszczone pieniądze?

Na mocy zarządzenia nr 31/2013 prezesa Narodowego Banku Polskiego, uszkodzone pieniądze można wymienić w kasie każdego banku w Polsce, o ile możliwe jest odczytanie nominału i wciąż mamy przynajmniej 45% pierwotnej powierzchni banknotu.

Wymianie podlegają zarówno monety, jak i banknoty. Jest ona na ogół całkowicie bezpłatna, poza wyjątkami, takimi jak uszkodzenia w wyniku badań wykonanych przez organy ścigania lub powstałych przez działania zabezpieczeń zainstalowanych w urządzeniach do transportu pieniędzy. Te przypadki jednak nie dotyczą przeciętnego obywatela. Procedura wymaga od niego jedynie wypełnienia krótkiego wniosku o wymianę (w którym powinno się zawrzeć swoje dane osobowe – imię, nazwisko i adres, a także czytelny podpis). Na ogół jest ona natychmiastowa. Nowych pieniędzy nie otrzymamy od ręki wyłącznie, jeśli:

  • pojawi się podejrzenie co do ich autentyczności;
  • będą na tyle uszkodzone, że weryfikacji będzie mogła dokonać tylko centrala Narodowego Banku Polskiego (na przykład zawilgocone, zbutwiałe lub kruszące się).

W takich przypadkach trzeba będzie trochę poczekać na decyzję. Przekaże ją bank, przez który dokonywaliśmy całej operacji. Jeśli NBP odmówi wymiany ze względu za zbyt duże zniszczenia, otrzymamy pisemne uzasadnienie oraz odzyskamy nasze zniszczone banknoty lub monety. Jeżeli, na domiar złego, pieniądze okażą się fałszywe, trzeba będzie się wytłumaczyć, jak weszliśmy w ich posiadanie.

Pamiętajmy też, że po wymianie banknotów na nowe zawsze powinniśmy otrzymać pokwitowanie od pracownika banku.

Co robić ze zniszczonym banknotem?

Wymiana zniszczonych pieniędzy – kryteria

Zdarza się, że banki uchylają się od obowiązku przyjęcia uszkodzonych pieniędzy. Jeśli pracownik na wstępie informuje nas o tym, że placówka nie dokonuje wymian, to możemy powołać się na swoje prawa (zarządzenie prezesa NBP nr 31/2013) i poprosić o pisemne uzasadnienie takiej decyzji, a następnie nawet złożyć skargę do Komisji Nadzoru Finansowego.

Bank ma obowiązek wymienić banknoty, które są:

  • postrzępione,
  • naddarte,
  • podklejone,
  • przerwane,
  • zabrudzone,
  • lekko zaplamione,
  • nadpalone
  • odbarwione,
  • pomazane długopisem, kredką lub w inny sposób (każdy napis na banknocie jest teoretycznie uszkodzeniem),
  • zadrukowane,
  • zawilgłe.

Wymianie podlegają też całe monety i ich elementy – rdzeń i pierścień (o ile moneta nie zachowała się w całości), jeśli:

  • mają uszkodzenia mechaniczne,
  • są wytarte,
  • zmieniły kolor,
  • nastąpiła korozja,
  • są pomazane, zaplamione farbą lub znajdują się na nich jakieś napisy.

Ile jest wart uszkodzony banknot?

Podczas wymiany banknotu nie zawsze otrzymamy pełny ekwiwalent jego wartości. Według

zarządzenia prezesa NBP otrzymamy:

  • 100% wartości nominału za:
  • banknoty przerwane na kilka części (jednak nie więcej niż na dziewięć), sklejone lub niesklejone, łącznie stanowiące 100% pierwotnej powierzchni (jeżeli wszystkie ich części pochodzą z tego samego banknotu, nie mają ubytków powierzchni w miejscu przerwania);
  • banknoty, które zachowały ponad 75% pierwotnej powierzchni w jednym kawałku;
  • uszkodzone monety, które wciąż są w całości;
  • dwa rozłączone elementy (rdzeń i pierścień), pochodzące z monety o tym samym nominale (nie musi to być dokładnie ta sama moneta).
  • 50% wartości nominału za:
  • banknoty, które zachowały w 45-75% pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie;
  • monety, w których zachował się przynajmniej jeden element (rdzeń lub pierścień).
Wymiana zniszczonej waluty – kiedy nie otrzymamy zwrotu?

Wymiana uszkodzonych banknotów zagranicznych – gdzie wymienić euro?

Gdzie można wymienić uszkodzony banknot euro? Niestety tylko za granicą. Potrzebny jest bowiem oddział banku centralnego kraju, którego jest ono walutą. Warunki wymiany euro określa decyzja Europejskiego Banku Centralnego z dnia 19 kwietnia 2013 r.

Wymieniając uszkodzony banknot euro, otrzymamy zawsze 100% jego wartości. Procedura bardzo przypomina polską, ale warto pamiętać, że różni się dość istotnymi szczegółami, takimi jak:

  • możliwość wymiany banknotów, które zachowały się w ponad 50% pierwotnej powierzchni (a jeśli jest mniej, musimy udowodnić, że reszta została zniszczona);
  • w razie wątpliwości co do autentyczności pieniędzy, wymieniający ma obowiązek wykazania, że nie są one fałszywe (udowodnienia tytułu prawnego do ich posiadania i udowodnienia, że działał w dobrej wierze);
  • wymieniający musi udowodnić, że banknot został uszkodzony przypadkowo lub celowo, ale nie w złej wierze (np. poprzez zabezpieczenie przeciw kradzieży). Banknoty z adnotacjami, zapisanymi wyrazami czy z rysunkami nie są za takie uważane;
  • opłata za pieniądze uszkodzone przez urządzenia zapobiegające kradzieży wynosi 10 eurocentów od banknotu (pobierana jest jednak tylko w przypadku wymiany co najmniej 100 uszkodzonych banknotów).

Co zrobić, gdy otrzymamy uszkodzony banknot w sklepie?

Odpowiedź ta to pytanie jest prosta – odmówić jego przyjęcia. Zgodnie z prawem kupujący nie ma obowiązku wziąć takich pieniędzy, ponieważ uszkodzone banknoty i monety nie są prawnym środkiem płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjmowanie uszkodzonych pieniędzy niesie ze sobą kilka zagrożeń – po pierwsze, przy kolejnych zakupach i próbie zapłaty sprzedawca może odmówić przyjęcia zniszczonej waluty, a po drugie na uszkodzonym banknocie lub monecie trudniej rozpoznać cechy identyfikacyjne. Co za tym idzie, łatwiej się nabrać, gdy ktoś wciśnie nam fałszywkę. Pieniędzy, które nie są autentyczne, nie wymienimy później w banku, a za to możemy mieć kłopoty z policją.

weź pożyczkę